Μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας, με πρωτοφανή για φορέα του Δημοσίου υπαρξιακά προβλήματα και θεσμικές καθυστερήσεις, στο ξεκίνημα της θητείας μας, τον Οκτώβριο 2019, με την κατεύθυνση του τότε Υπουργού κ. Κ. Χατζηδάκη, στόχος μας ήταν το Πράσινο Ταμείο να ανταποκριθεί στο ρόλο του: να γίνει Πράσινο, να γίνει Ταμείο και κάθε χρόνο να ξεπερνά τον εαυτό του.
Μέσα στο 2022 όλα ανεξαιρέτως τα προγράμματά μας πήγαν καλύτερα από το 2020 και το 2021. Κοντά στις πιο παραδοσιακές μας δράσεις, περισσότερες από ποτέ, για την Αστική Αναζωογόνηση σε δήμους, μπήκαμε για τα καλά σε νέα, σύγχρονα περιβαλλοντικά αντικείμενα, όπως η Απολιγνιτοποίηση, η Ηλεκτροκίνηση, η Αστική Προσβασιμότητα, η Περιβαλλοντική Έρευνα και Εφαρμογή στα Πανεπιστήμια της χώρας, ο Επιχειρησιακός Σχεδιασμός Ελεύθερων Κοινόχρηστων Χώρων, το Φυσικό Περιβάλλον, η στήριξη του Master Plan “Εύβοια Μετά” για την αναγέννηση της Βόρειας Εύβοιας που τόσο επλήγη από καταστροφική πυρκαγιά του 2021 και η Κλιματική Ουδετερότητα. Την ίδια στιγμή, παράλληλα με παλιότερα ευρωπαϊκά προγράμματα Life, επιχειρούμε την πρώτη ψηφιακή καταγραφή των περιοχών Natura. Επιπλέον χρηματοδοτούμε αρκετές καινοτόμες δράσεις, όπως η διάσωση πολύτιμων αιωνόβιων ελαιόδενδρων, ή η κάλυψη της περίθαλψης και απελευθέρωσης θαλάσσιων χελωνών που εκτελεί η μεγαλύτερη παγκόσμια σχετική οργάνωση, ο Αρχέλων, η αναβάθμιση του Πάρκου Τρίτση και ο Ποδηλατικός Άξονας Ιεράς Οδού στη Δυτική Αθήνα, έργα που εκτελεί η Περιφέρεια Αττικής, η περιβαλλοντική αναβάθμιση του Όρους Αιγάλεω με χρηματοδότηση του ΠΕΣΥΔΑΠ στην ευρύτερη ζώνη του όρους Αιγάλεω και του Πειραιά, και ποδηλατικές διαδρομές στα Μετέωρα. Δεν μένουν πίσω και το Πάρκο Ελιάς με ανάδειξη της αρχαίας πανεπιστημιούπολης στον Ελαιώνα ή οι συνεργασίες για πρώτη φορά με κυνηγετικές οργανώσεις. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω την έναρξη συνεργασίας με Δίκτυα Δήμων, όπως ο ΣΠΑΠ, ο ΣΠΑΥ, τα Δίκτυα Δήμων με Λίμνες, με Ποτάμια ή τα Δίκτυα ΠΙΝΔΟΣ και Βιώσιμη Πόλη, το Σύμφωνο Δημάρχων, αλλά και το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, η στήριξη ενεργειών για περιβαλλοντική εκπαίδευση, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την πρόληψη πυρκαγιάς, η στήριξη δασικών συνεταιρισμών ή η πρωτοβουλία Απάτητα Βουνά, που παρουσίασε ο Πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, Υπουργό κ. Σκρέκα και υφυπουργούς κ. κ. Αμυρά και Ταγαρά, ενώ ξανακερδίσαμε το στοίχημα της εξωστρέφειας, με πάνω από 30 ημερίδες και εκδηλώσεις σε πολλές προστατευόμενες ή φυσικού κάλλους περιοχές. Τέλος, μπήκε σε εφαρμογή το Ψηφιακό Πράσινο Ταμείο, με ηλεκτρονικές πληρωμές, ταυτότητα οφειλής, πλατφόρμα εσόδων και νέες πλατφόρμες για όλα τα προγράμματά μας, ενώ σε τελική ευθεία μπήκε και το νέο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου που θα εφαρμοστεί στο δεύτερο εξάμηνο 2023.
Αναλυτικά:
– Το Περιβαλλοντικό Ισοζύγιο, για την ενίσχυση των Δήμων εμφανίζει σχεδόν διπλάσιες πληρωμές από όσο συνολικά την τετραετία 2016-2019, με 36 εκ. σε ένα χρόνο έναντι 20 σε 4 και δύο ξεχωριστές προσκλήσεις Αστικής Αναζωογόνησης με συμμετοχή 137 Δήμων άνω των 20.000 κατοίκων και 125 κάτω των 20.000, με ένταξη έργων περίπου 60 εκ. ευρώ. Είναι η μεγαλύτερη χρηματοδότηση στα χρονικά στην οποία, μαζί με τις προσκλήσεις που είχαν προηγηθεί στο διάστημα 2019-2021 συμμετείχαν όλοι οι Δήμοι ανεξαιρέτως, και οι 332, οι 20 από αυτούς για πρώτη φορά στα χρονικά και αρκετοί για πρώτη φορά, επίσης, από το 2011-12.
– Οι δύο προσκλήσεις για τα Σχέδια Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΣΦΗΟ) για 328 Δήμους ήταν από τις πιο γρήγορες του Δημοσίου, εκτελέστηκαν από κοινού με το Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του ΥΠΕΝ και έλαβαν θετική μνεία από τους ευρωπαϊκούς ελεγκτικούς μηχανισμούς. Ο στόχος η χώρα να διαθέτει 300 τέτοια σχέδια σε αντίστοιχους Δήμους ως το τέλος του 2022 επετεύχθη 4 μήνες νωρίτερα, ενώ ήδη το Πράσινο Ταμείο έχει εξοφλήσει ολοσχερώς 250 Σχέδια. Σε ένα χρόνο σχεδόν ολοκληρώσαμε τις προσκλήσεις.
– Με τα 4 προγράμματα για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση των λιγνιτικών Δήμων της Δυτικής Μακεδονίας και της Αρκαδίας, έχουμε σε εξέλιξη την προσεχή τετραετία χρηματοδοτικά εργαλεία άνω των 60 εκ. ευρώ για τις περιοχές αυτές με πάνω από 20 διαφορετικούς άξονες.
– Το πρόγραμμα για τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) που παρέμενε καθηλωμένο επί 3,5 χρόνια, από τα τέλη του 2016, με μηδενική απορρόφηση, έχει επιτύχει να φτάσει σε πάνω από 110 Δήμους και έχει πληρώσει πάνω από 4,5 εκ. ευρώ σε λιγότερο από 2 χρόνια.
– Τα προγράμματα για τα Δάση, την προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (το λεγόμενο «Γαλάζιο Ταμείο»), αλλά και το Φυσικό Περιβάλλον την τελευταία διετία εμφανίζουν αύξηση απορρόφησης κατά 30- 1720% και πολλούς νέους δικαιούχους που επωφελούνται χρηματοδοτήσεων.
– Η πρώτη στα χρονικά πρόσκληση για Έρευνα και Εφαρμογή έβαλε ήδη 10 Πανεπιστήμια στο χάρτη των προγραμμάτων μας.
-Οι 3 προσκλήσεις για Καινοτόμες Δράσεις έχουν ήδη εντάξει πάνω από 60 πρωτότυπα projects σε 2,5 χρόνια, συνεχίζοντας τη συνεργασία με τις οργανώσεις πολιτών κάθε μορφής της χώρας.
Πολύ πρόσφατα το Πράσινο Ταμείο επελέγη να συμμετέχει σε δύο νέα προγράμματα Life, το Greek Life Task Force + αλλά και το Network for LIFE National Contact Points που θα εκτελέσει η Κύπρος. Είναι το επιστέγασμα όσων προγραμμάτων εκτελούμε ήδη από το 2019: 3 Ολοκληρωμένα IΡs, για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, για την Κυκλική Οικονομία, την Προστασία της Βιοποικιλότητας, και η πρώτη ψηφιακή πλατφόρμα καταγραφής των περιοχών Natura, με το πρόγραμμα El Bios, αλλά και αρκετά άλλα, όπως η επανάχρηση αναβαθμίδων (οι λεγόμενες «πεζούλες») στην Άνδρο, που ολοκληρώθηκε επιτυχώς τον Νοέμβριο, η πρόληψη του περιβαλλοντικού εγκλήματος-PROWHIBIT, το LIFE PROFILE, αλλά κι ένα από τα πιο πετυχημένα προγράμματα Life σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Greek Life Task Force (2016-2021), που υποστηρίχθηκε από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιστημονικού κύρους, με πολλές δεξιότητες, την οποία συντονίζει ο Δ/ντης του φορέα μας, κ. Γ.Πρωτόπαπας και για την οποία είμαστε περήφανοι στο Πράσινο Ταμείο, καθώς υποστήριξε επιτυχώς εκατοντάδες άλλα προγράμματα την προηγούμενη εξαετία και κατοχύρωσε κατά κάποιο τρόπο ένα εθνικό know how που δεν συναντάς εύκολα. Παράλληλα με τον εορτασμό των 30 ετών των προγραμμάτων Life που διοργανώσαμε με συμμετοχή εκατοντάδων εμπλεκομένων τον Μάιο 2022 στην έδρα μας, ετοιμάσαμε και άλλη πρόταση, για την ανακύκλωση κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και προγραμματίζουμε νέα αντικείμενα.
Για το 2023 θέλουμε να συντηρήσουμε την πρόοδο που αναμφισβήτητα έχει επιτευχθεί τους τελευταίους 40 μήνες, όπως αναγνωρίζεται από πολλές πλευρές, όπως διαπιστώσαμε άλλωστε στο τελευταίο ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ και γιατί όχι να την ξεπεράσουμε. Πρόκληση για εμάς είναι νέα αντικείμενα, όπως η εκτέλεση της Πρόσκλησης για τα Σχέδια Αστικής Προσβασιμότητας (ΣΑΠ) που αφορά 267 Δήμους, αλλά και τη διευκόλυνση πρόσβασης ΑΜΕΑ και εμποδιζόμενων ατόμων, αλλά και της πρώτης εθνικής προσπάθειας ψηφιακής καταγραφής των Κοινόχρηστων Χώρων με το λεγόμενο ΕΣΕΚΚ, έναν επιχειρησιακό σχεδιασμό για την ακριβή αποτύπωσή τους με σχεδόν 200 Δήμους ενταγμένους. Δεν θα μείνουν πίσω φυσικά και τα Δημοτικά Σχέδια Μείωσης Εκπομπών Αερίων (ΔΗΣΜΕ), ούτε νέες δράσεις απολιγνιτοποίησης και αστικών αναπλάσεων που σχεδιάζουμε να τεθούν μέσω νέων προσκλήσεων μέσα στο πρώτο εξάμηνο 2023, από τον Μάρτιο και μετά.
Τέλος, η νέα πρόσκληση του φορέα μας “Αστική Αναζωογόνηση & Λοιπές Δράσεις Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου 2023-2024”, η 5η κατά σειρά από τον Νοέμβριο 2019, είναι ήδη στη διάθεση των 332 δυνητικών δικαιούχων της, όλων των Δήμων της χώρας και θα τρέξει έως τα τέλη Μαρτίου 2024, χρηματοδοτώντας δράσεις βάσει πληθυσμιακού κριτηρίου που καθορίζονται στο πλαίσιο των εξής 3 μέτρων:
-Σύνθετες αστικές αναπλάσεις
-Παρεμβάσεις στον αστικό χώρο και
-Ολοκλήρωση Πολεοδομικού Σχεδιασμού.
